Học bổng toàn phần bao gồm gì, và những khoản bạn vẫn phải trả

Nhận được học bổng toàn phần là tin rất tốt, nhưng cụm từ toàn phần dễ gây hiểu nhầm. Nó bao phần lớn chi phí học tập, không bao toàn bộ chi phí của việc đi du học.

Bài này liệt kê rõ hai nhóm, để bạn lập ngân sách đúng.

Những gì học bổng toàn phần thường bao

• Học phí. Toàn bộ, trong thời gian quy định của chương trình.
• Chỗ ở. Thường là một phòng trong ký túc xá dành cho sinh viên quốc tế, ở ghép hai người hoặc phòng đơn tuỳ diện. Một số diện cấp trợ cấp nhà ở bằng tiền thay vì bố trí phòng, khi đó bạn tự thuê.
• Sinh hoạt phí hằng tháng. Mức khác nhau theo bậc học, cấp theo tháng vào tài khoản ngân hàng của bạn ở Trung Quốc.
• Bảo hiểm y tế toàn diện dành cho sinh viên quốc tế, do trường mua theo gói quy định.

Với học bổng bán phần, thường chỉ bao học phí, hoặc học phí cộng chỗ ở, không có sinh hoạt phí.

Những gì bạn vẫn phải trả

Trước khi sang:

• Phí dịch thuật, công chứng và hợp pháp hoá giấy tờ.
• Phí khám sức khoẻ theo mẫu quy định.
• Lý lịch tư pháp.
• Lệ phí xin thị thực.
• Vé máy bay một chiều.
• Phí thi chứng chỉ ngôn ngữ, nếu chưa có.

Tháng đầu tiên ở Trung Quốc:

• Khám sức khoẻ lại tại Trung Quốc. Nhiều nơi yêu cầu khám lại dù bạn đã có giấy từ Việt Nam. Đây là khoản bắt buộc và không nhỏ.
• Phí làm giấy phép cư trú.
• Đồ dùng cá nhân: chăn màn, đồ dùng phòng, đồ vệ sinh. Ký túc xá thường cấp giường và bàn nhưng không cấp chăn gối.
• Sim điện thoại và gói cước.
• Quần áo mùa đông nếu học ở vùng lạnh.
• Phí mở tài khoản ngân hàng nếu có.

Điểm quan trọng về thời gian: sinh hoạt phí thường được cấp từ sau khi bạn nhập học và hoàn tất thủ tục, có khi mất vài tuần tới một tháng để nhận khoản đầu tiên. Nghĩa là bạn phải tự lo hoàn toàn cho tháng đầu tiên, đúng lúc chi nhiều nhất.

Đây là chỗ nhiều gia đình không tính trước, và nó gây khó khăn thật.

Trong quá trình học

• Sách và tài liệu, tuỳ ngành.
• Ăn uống. Sinh hoạt phí nhằm bao khoản này, nhưng có đủ hay không thì tuỳ thành phố và tuỳ lối sống. Ăn ở căng tin trường rất rẻ; ăn ngoài thường xuyên thì không đủ.
• Đi lại trong thành phố và về nước. Vé máy bay về Việt Nam dịp Tết và dịp hè là khoản đáng kể.
• Gia hạn giấy phép cư trú hằng năm.
• Gia hạn hộ chiếu nếu hết hạn giữa khoá.
• Chi phí phát sinh: ốm đau ngoài phạm vi bảo hiểm, hỏng máy tính, việc gia đình.

Sinh hoạt phí có đủ sống không

Câu trả lời trung thực: đủ nếu sống như sinh viên trong nước, không đủ nếu sống theo lối du học sinh tự túc.

Các yếu tố quyết định:

• Thành phố. Ở các đô thị hàng đầu, khoản này vừa đủ hoặc hơi thiếu. Ở các thành phố nội địa, nó dư dả hơn nhiều.
• Ăn ở đâu. Căng tin trường ở Trung Quốc rất rẻ và là lý do chính khiến sinh hoạt phí đủ dùng.
• Có ở ký túc xá không. Nếu học bổng cấp trợ cấp nhà ở bằng tiền và bạn thuê ngoài, khoản đó có thể không đủ ở thành phố lớn.
• Có đi du lịch trong nước không.

Ngân sách nên chuẩn bị

Dù có học bổng toàn phần, nên chuẩn bị một khoản riêng cho:

• Toàn bộ chi phí trước khi sang, gồm giấy tờ và vé máy bay.
• Tháng đầu tiên ở Trung Quốc, tính cho khoảng hai tháng chi tiêu để an toàn.
• Khoản dự phòng tương đương hai tới ba tháng sinh hoạt, để xoay xở khi có việc bất ngờ.

Con số cụ thể phụ thuộc thành phố, nên cách tính đúng là hỏi sinh viên Việt Nam đang học ở chính trường đó.

Làm thêm

Quy định về việc sinh viên quốc tế làm thêm ở Trung Quốc khá chặt và thay đổi theo thời gian. Ngoài ra, người đang nhận học bổng thường bị hạn chế hoặc không được làm thêm theo điều kiện của học bổng.

Vì vậy đừng lập kế hoạch tài chính dựa trên thu nhập làm thêm. Nếu muốn tìm hiểu, hỏi văn phòng sinh viên quốc tế về quy định hiện hành trước khi nhận bất cứ việc gì.

Một lời khuyên

Khi nhận thư báo học bổng, hãy đọc kỹ phần ghi rõ những gì được bao và trong bao lâu, rồi viết ra một bảng ngân sách đầy đủ gồm cả những khoản không được bao.

Việc này mất ba mươi phút và nó cho bạn con số thật, thay vì cảm giác toàn phần nghĩa là không phải lo gì.

Câu hỏi thường gặp