Lộ trình từ số không tới HSK 4: kế hoạch mười hai tháng

HSK 4 là ngưỡng đầu vào phổ biến nhất cho bậc đại học ở Trung Quốc. Với người bắt đầu từ số không, đây là mục tiêu của khoảng mười hai tháng học nghiêm túc, hoặc nhanh hơn nếu ở trong môi trường.

Bài này chia quãng đường thành bốn giai đoạn với mục tiêu cụ thể, thay vì một lời khuyên chung chung.

Giai đoạn 1: nền tảng — tháng 1 và 2

Mục tiêu: phát âm chuẩn, biết cách học chữ, khoảng ba trăm từ.

• Hai tuần đầu chỉ học phiên âm và thanh điệu. Đừng vội học từ vựng. Đây là khoản đầu tư quan trọng nhất trong cả lộ trình.
• Ghi âm giọng mình mỗi ngày và so với người bản ngữ.
• Bắt đầu học bộ thủ, mỗi ngày vài bộ.
• Học thứ tự nét và tập viết tay.
• Ngữ pháp cơ bản: trật tự câu, câu hỏi, số đếm, thời gian.

Nhịp: khoảng một giờ mỗi ngày.

Mốc kiểm: đọc được phiên âm bất kỳ và phát âm đúng, viết được khoảng một trăm chữ.

Giai đoạn 2: xây vốn — tháng 3 tới 5

Mục tiêu: khoảng một nghìn từ, tương đương HSK 2 đến 3.

• Mười lăm tới hai mươi từ mới mỗi ngày, dùng thẻ ghi nhớ có lặp lại ngắt quãng.
• Ngữ pháp: các cấu trúc cơ bản về so sánh, thì, bổ ngữ.
• Bắt đầu nghe mỗi ngày, dù chưa hiểu hết. Podcast dành cho người học ở trình độ sơ cấp.
• Bắt đầu nói. Tìm bạn trao đổi ngôn ngữ, mỗi tuần một tới hai buổi. Nhiều nền tảng ghép người học miễn phí.
• Đọc truyện phân cấp cho người học.

Nhịp: một tới một tiếng rưỡi mỗi ngày.

Mốc kiểm: làm được đề HSK 3, tự giới thiệu và hỏi đường được.

Đây là giai đoạn nhiều người bỏ cuộc. Số chữ nhiều, chúng lẫn vào nhau, và chưa đọc được gì thú vị. Cách vượt qua: bắt đầu tiếp xúc với nội dung thật dù còn khó, và đặt mốc nhỏ hằng tuần thay vì nhìn vào đích xa.

Giai đoạn 3: mở rộng — tháng 6 tới 9

Mục tiêu: khoảng hai nghìn từ, tiệm cận HSK 4.

• Hai mươi từ mới mỗi ngày, và bắt đầu học từ theo chủ đề: học tập, công việc, sức khoẻ, giao thông.
• Ngữ pháp trung cấp: các loại bổ ngữ, câu phức, liên từ.
• Chuyển sang nội dung thật: phim có phụ đề tiếng Trung, tin tức đơn giản, video ngắn.
• Nói ít nhất hai buổi mỗi tuần, và tập nói về chủ đề chứ không chỉ hỏi đáp.
• Bắt đầu viết đoạn ngắn, vì HSK 4 có phần viết.

Nhịp: một tiếng rưỡi mỗi ngày.

Mốc kiểm: xem được một tập phim với phụ đề tiếng Trung và hiểu được ý chính.

Giai đoạn 4: luyện thi — tháng 10 tới 12

Mục tiêu: đạt HSK 4 với điểm an toàn, không phải vừa đủ.

• Làm đề đầy đủ mỗi tuần một lần, đúng thời gian thật.
• Phân tích câu sai theo ba loại: không biết từ, biết nhưng đọc nhầm, biết nhưng hết giờ. Ba loại cần ba cách chữa.
• Bổ sung từ vựng theo danh sách chính thức của cấp đó, tập trung vào những từ chưa gặp.
• Luyện tốc độ đọc, vì đây là phần hay hết giờ.
• Luyện phần viết theo dạng đề, vì nó có cấu trúc khá cố định.

Nhịp: hai giờ mỗi ngày trong giai đoạn cuối.

Lưu ý về mục tiêu điểm: đừng nhắm vừa đủ qua. Nhiều trường yêu cầu mức điểm tối thiểu cao hơn mức đạt, và hồ sơ học bổng thì điểm cao là lợi thế thật.

Công cụ nên dùng

• Một ứng dụng thẻ ghi nhớ có lặp lại ngắt quãng. Đây là công cụ quan trọng nhất.
• Một từ điển có tra bằng nét vẽ tay, để tra chữ khi không biết đọc.
• Một ứng dụng đọc có tra từ ngay khi chạm, giúp đọc nội dung thật sớm hơn nhiều.
• Một nền tảng trao đổi ngôn ngữ để tìm người nói cùng.
• Bộ đề chính thức cho giai đoạn luyện thi.

Cách theo dõi tiến độ

Đặt mốc kiểm mỗi tháng, và kiểm bằng việc làm được gì chứ không bằng số giờ đã học:

• Tháng 2: phát âm đúng, viết được trăm chữ.
• Tháng 5: làm được đề HSK 3.
• Tháng 7: nói được năm phút về một chủ đề quen.
• Tháng 9: hiểu ý chính một tập phim có phụ đề.
• Tháng 11: làm đề HSK 4 đạt mức mục tiêu.

Không đạt mốc thì điều chỉnh, đừng chỉ học thêm giờ.

Nếu bạn có ít thời gian hơn

Với người vừa đi làm hoặc vừa học, mười hai tháng có thể thành mười tám hoặc hai mươi bốn. Điều đó bình thường.

Nhưng có một thứ không nên cắt: hai tuần đầu về phát âm. Mọi thứ khác học chậm lại được và vẫn tới đích; phát âm sai từ đầu thì phải sửa rất lâu.

Câu hỏi thường gặp