Phỏng vấn và bài kiểm tra đầu vào: chuẩn bị gì

Không phải chương trình nào cũng có vòng này, nhưng ở các trường nhóm đầu và các diện học bổng cạnh tranh thì phỏng vấn thường là vòng quyết định.

Cần phân biệt rõ: đây là phỏng vấn tuyển sinh, do trường hoặc khoa thực hiện, khác hoàn toàn với phỏng vấn xin thị thực ở lãnh sự quán.

Hình thức

• Gọi video là hình thức phổ biến nhất với sinh viên quốc tế, qua một nền tảng do trường chỉ định.
• Bài kiểm tra trực tuyến về kiến thức ngành hoặc về ngôn ngữ, có giám sát qua camera.
• Bài viết gửi trong một khoảng thời gian giới hạn.
• Với ngành nghệ thuật: nộp video biểu diễn hoặc tập tác phẩm, đôi khi kèm thi thực hành trực tuyến.

Thời lượng phỏng vấn thường từ mười lăm tới ba mươi phút, với một hội đồng vài giáo sư.

Ngôn ngữ phỏng vấn

Theo ngôn ngữ giảng dạy của chương trình:

• Chương trình tiếng Trung thì phỏng vấn bằng tiếng Trung. Đây cũng là cách trường kiểm xem HSK của bạn có phản ánh đúng năng lực không.
• Chương trình tiếng Anh thì phỏng vấn bằng tiếng Anh.
• Một số hội đồng hỏi vài câu bằng ngôn ngữ kia để xem bạn xoay xở thế nào.

Lưu ý quan trọng: nếu bạn có HSK 5 nhưng nói rất chật vật, hội đồng sẽ thấy ngay. Đây là lý do nên luyện nói song song với luyện thi, dù HSK không chấm phần nói.

Câu hỏi thường gặp

Về bản thân và động cơ:

• Giới thiệu bản thân.
• Vì sao chọn Trung Quốc, vì sao trường này, vì sao ngành này.
• Vì sao không học ở Việt Nam.
• Bạn biết gì về trường và về khoa.

Về chuyên môn:

• Nói về đề tài tốt nghiệp hoặc dự án bạn đã làm.
• Một câu hỏi kiến thức cơ bản của ngành.
• Với bậc tiến sĩ: hỏi sâu về đề cương nghiên cứu, phương pháp, và vì sao chọn hướng đó.

Về kế hoạch:

• Bạn định làm gì trong thời gian học.
• Sau khi tốt nghiệp bạn định làm gì.
• Bạn chuẩn bị thế nào cho việc sống ở Trung Quốc.

Chuẩn bị theo bậc học

Bậc đại học: tập trung vào động cơ và khả năng ngôn ngữ. Chuẩn bị một bài giới thiệu bản thân hai phút, và biết rõ thông tin cơ bản về trường và ngành.

Bậc thạc sĩ: thêm phần nói về nền tảng chuyên môn. Chuẩn bị nói ba phút về khoá luận hoặc kinh nghiệm làm việc liên quan.

Bậc tiến sĩ: đây thực chất là một buổi trao đổi học thuật. Đọc lại hai ba bài gần đây của giáo sư bạn muốn theo, chuẩn bị nói về đề cương của mình, và chuẩn bị trả lời câu hỏi phản biện về phương pháp.

Ba nguyên tắc trả lời

• Cụ thể. Không nói vì trường có bề dày truyền thống; nói vì phòng thí nghiệm này, vì giáo sư này, vì môn học này.
• Ngắn. Trả lời đúng câu được hỏi rồi dừng. Nói dài khi đang dùng ngôn ngữ thứ hai dễ mất mạch.
• Thành thật. Không biết thì nói không biết, và nói bạn sẽ tìm hiểu. Hội đồng đánh giá cao điều này hơn là một câu trả lời bịa.

Lưu ý kỹ thuật với phỏng vấn trực tuyến

• Kiểm nền tảng trước. Một số nền tảng phổ biến ở Trung Quốc có thể cần cài đặt riêng. Cài và thử trước vài ngày.
• Kiểm mạng, camera, micro. Chuẩn bị một phương án dự phòng, chẳng hạn dùng điện thoại phát mạng.
• Chọn chỗ ngồi yên tĩnh, nền đơn giản, ánh sáng từ phía trước.
• Múi giờ. Xác nhận lại giờ hẹn theo múi giờ nào. Đây là lỗi hay gặp và nó tạo ấn tượng rất xấu.
• Có sẵn giấy tờ trong tầm tay: hộ chiếu, bảng điểm, kế hoạch học tập, để tra khi được hỏi.
• Vào sớm mười phút.

Chuẩn bị trong một buổi

Viết ra câu trả lời cho bảy câu: giới thiệu bản thân, vì sao ngành này, vì sao trường này, nói về đề tài của bạn, kế hoạch trong thời gian học, kế hoạch sau tốt nghiệp, và bạn biết gì về khoa.

Nói to từng câu vài lần cho tới khi trôi chảy mà vẫn tự nhiên. Sau đó nhờ người hỏi xen kẽ không theo thứ tự.

Một buổi như vậy hiệu quả hơn nhiều so với đọc hàng chục bài chia sẻ kinh nghiệm, vì vấn đề thật không phải là biết câu hỏi mà là nói trôi khi đang căng thẳng.

Sau phỏng vấn

Gửi một email cảm ơn ngắn trong vòng một ngày, nhắc lại một điểm cụ thể đã trao đổi. Đây là phép lịch sự và cũng là cách để hội đồng nhớ tên bạn.

Nếu được hỏi thêm giấy tờ, gửi ngay, đừng để lâu.

Câu hỏi thường gặp