Kiểm tư cách một trường Trung Quốc trước khi nộp hồ sơ

Đây là việc quan trọng nhất trong cả quá trình chọn trường, và cũng là việc bị bỏ qua nhiều nhất — vì nó không hấp dẫn bằng việc xem ảnh khuôn viên.

Nó mất nửa buổi và quyết định giá trị của bốn năm.

Ba câu hỏi phải trả lời được

Câu một: trường có nằm trong danh mục cơ sở giáo dục đại học chính quy được nhà nước Trung Quốc công nhận không?

Trung Quốc có hệ thống danh mục chính thức các cơ sở giáo dục đại học. Trường nằm ngoài danh mục đó thì bằng của nó không có giá trị pháp lý ngay tại Trung Quốc, chưa nói tới Việt Nam.

Câu hai: trường có được phép tuyển sinh viên quốc tế không?

Đây là một tư cách riêng. Có trường hợp pháp trong nước nhưng chưa được phép nhận sinh viên nước ngoài ở một số chương trình. Học ở đó thì vướng cả khâu thị thực lẫn khâu công nhận sau này.

Câu ba: chương trình cụ thể bạn định học có được phép đào tạo không?

Trường được công nhận không có nghĩa mọi chương trình trong đó đều được phép đào tạo cho sinh viên quốc tế, nhất là các chương trình dạy bằng tiếng Anh mới mở.

Ba câu này khác nhau. Trả lời được câu một mà bỏ hai câu sau là chưa đủ.

Kiểm ở đâu

• Nguồn chính thức của cơ quan quản lý giáo dục Trung Quốc — nơi công bố danh mục các cơ sở giáo dục đại học.
• Cơ quan đại diện Trung Quốc tại Việt Nam hoặc bộ phận phụ trách giáo dục của họ.
• Cơ quan quản lý giáo dục của Việt Nam — hỏi thẳng về việc bằng của trường đó có được công nhận không.
• Trang chính thức của trường. Kiểm tên miền cẩn thận, vì có trang giả mạo.

Xin câu trả lời bằng văn bản nếu có thể. Lời nói qua điện thoại hay qua môi giới không có giá trị khi có tranh chấp.

Dấu hiệu cảnh báo

Gặp một trong những dấu hiệu này thì dừng lại và kiểm kỹ:

• Nhận vào học mà không cần điều kiện gì — không xét học lực, không yêu cầu trình độ ngôn ngữ, không thời hạn nộp hồ sơ.
• Hứa chắc chắn có học bổng ngay từ lúc tư vấn, trước khi xem hồ sơ của bạn.
• Hứa được ở lại làm việc hoặc định cư sau tốt nghiệp. Không ai hứa được điều này vì nó phụ thuộc vào chính sách và vào nhà tuyển dụng.
• Giục nộp tiền gấp vì chỉ còn vài suất.
• Chỉ liên lạc được qua một người môi giới, không liên hệ trực tiếp với trường được.
• Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản của trường.
• Trang web sơ sài, không có thông tin kiểm định, không có địa chỉ rõ ràng.
• Tên trường na ná một trường nổi tiếng — đây là mánh cũ nhưng vẫn hiệu quả.

Kiểm chéo bằng ba cách

Cách một: liên hệ thẳng trường. Lấy địa chỉ thư điện tử từ trang chính thức mà bạn tự tìm ra, không phải từ tờ rơi của môi giới. Viết thư hỏi về chương trình. Trường thật sẽ trả lời và có bộ phận tuyển sinh quốc tế đàng hoàng.

Cách hai: tìm cựu sinh viên. Tìm người Việt đã hoặc đang học ở đó qua các hội sinh viên. Hỏi họ trực tiếp: bằng có dùng được không, trường có cấp đủ giấy tờ không.

Cách ba: kiểm chương trình có trong danh mục tuyển sinh quốc tế mà trường công bố hằng năm.

Ba nguồn độc lập cùng xác nhận thì bạn yên tâm.

Về trung tâm tư vấn du học

Có trung tâm làm việc tử tế, có trung tâm không. Cách phân biệt không nằm ở lời nói mà ở việc họ phản ứng thế nào khi bạn hỏi khó:

• Trung tâm đàng hoàng đưa được tên đầy đủ của trường, cho bạn liên hệ trực tiếp với trường, nói rõ khoản nào là phí dịch vụ của họ và khoản nào nộp cho trường, và không ngại khi bạn nói sẽ tự kiểm.
• Trung tâm cần tránh giữ thông tin trường như bí mật, khó chịu khi bạn hỏi kỹ, gộp mọi khoản vào một con số, và giục quyết.

Dù dùng dịch vụ nào, bạn vẫn phải tự kiểm ba câu hỏi ở đầu bài. Đây là trách nhiệm không uỷ quyền được, vì người chịu hậu quả là bạn chứ không phải trung tâm.

Nếu phát hiện muộn

Nếu đã nhập học rồi mới biết trường có vấn đề:

• Liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam tại đó để hỏi.
• Xem khả năng chuyển sang trường được công nhận — chuyển sớm dễ hơn chuyển muộn rất nhiều.
• Giữ mọi giấy tờ và chứng từ đã nộp tiền.

Càng phát hiện sớm thì càng nhiều lựa chọn. Đây là lý do nửa buổi kiểm tra ở đầu đáng giá đến vậy.

Câu hỏi thường gặp